● Արամ Սահակյան

Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի խորհուրդը փոփոխություններ է կատարել Եվրասիական տնտեսական միության «Օծանելիքի և կոսմետիկ արտադրանքի անվտանգության մասին»՝ ՄՄ ՏԿ 009/2011 տեխնիկական կանոնակարգում։

Մասնավորապես, հստակեցվել են օծանելիքի և կոսմետիկ արտադրանքի բաղադրիչների պահանջները. թարմացվել են արգելված նյութերի ցուցակները, վերանայվել են սահմանափակումներով թույլատրված նյութերը, ինչպես նաև՝ թույլատրված ներկանյութերը, կոնսերվանտները և ուլտրամանուշակագույն ֆիլտրերը։

Փոփոխությունները ուժի մեջ կմտնեն պաշտոնական հրապարակումից 12 ամիս անց։

Գլխավոր փոփոխություններից կարելի է առանձնացնել ֆորմալդեհիդի առավելագույն տեսական կոնցենտրացիայի վերաբերյալ նոր պահանջը. եթե նախկինում պիտակի վրա նշումը պարտադիր էր 0.05% շեմից բարձր պարունակության դեպքում, ապա 2027-ից այդ շեմը 50 անգամ նվազեցվում է` դառնալով 0.001%։

Ֆորմալդեհիդը — գազ է, որը լայնորեն օգտագործվում է՝ որպես պահպանիչ և հակամանրէ նյութ։  Կոսմետիկ արտադրանքներում և օծանելիքում այն հիմնականում հանդիպում է կոնսերվանտների տեսքով՝ մանրէների աճը կանխելու համար։

ԻՆՉՈՒ Է ԿԻՐԱՌՎՈՒՄ

Շատ շամպուններ, լաքեր, եղունգների ներկեր և կոսմետիկ միջոցներ պարունակում են ֆորմալդեհիդ կամ ֆորմալդեհիդ արձակող միացություններ։ Դրանք երկարացնում են արտադրանքի պահպանման ժամկետը։

Ի՞նչ վտանգներ են կապված դրա հետ

• Համաշխարհային առողջապահության կազմակերպությունը (WHO) և Քաղցկեղի միջազգային հետազոտական գործակալությունը (IARC) ֆորմալդեհիդը դասակարգում են որպես մարդկանց համար հաստատված քաղցկեղածին նյութ (Group 1 carcinogen, կան գիտականորեն հաստատպված ապացույցները, որ նյութը քաղցկեղ է առաջացնում)։
  
  
• Բարձր մակարդակի երկարատև ազդեցությունը մեծացնում է կոկորդի քաղցկեղի և լեյկոզի հավանականությունը։
  
  
• Նյութը կարող է առաջացնել նաև մաշկի գրգռում, ալերգիկ ռեակցիաներ և շնչառական խնդիրներ։

ԻՆՉՈՒ Է ԿԱՐԵՎՈՐ ՆՇՈՒՄԸ ՄԱԿՆՇՄԱՆ ՎՐԱ

Նույնիսկ փոքր քանակները որոշ մարդկանց մոտ կարող են առաջացնել ալերգիկ ռեակցիա։ Դրա համար էլ ԵՄ-ում և այլ երկրներում ընդունված է պարտադիր նշել, եթե արտադրանքը պարունակում է ֆորմալդեհիդ կամ այն արձակող միացություններ։ Սպառողը պետք է հնարավորություն ունենա տեղեկացված ընտրություն կատարելու։

Օրինակ, ներկայումս պիտակի վրա պարտադիր է գրել «պարունակում է ֆորմալդեհիդ» բառերը, եթե ֆորմալդեհիդի տեսական կոնցենտրացիան գերազանցում է 0.05%։

Իսկ 2027թ. հունվարի 1-ից, երբ ուժի մեջ կմտնի նոր կանոնակարգը,  «պարունակում է ֆորմալդեհիդ» պետք է նշվի արդեն  0.001%-ը գերազանցելու դեպքում։

Սա նշանակում է, որ նյութն այնքան վտանգավոր է, որ նույնիսկ շատ փոքր քանակության դեպքում արտադրողը պարտավոր է զգուշացնել սպառողին։