● Տաթև Խաչատրյան 

Ծխախոտների փաթեթները պետք է լինեն միաստեսակ՝ առանց ծխախոտային արտադրատեսակների սպառողական տարաների վրա ապրանքանիշի գույների ու պատկերների, կորպորատիվ «լոգոների» և արտադրողին նույնականացնող այլ նշանների։

Սա է սահմանում «Ծխախոտային արտադրատեսակների և դրանց փոխարինիչների օգտագործման հետևանքով առողջությանը հասցվող վնասի նվազեցման և կանխարգելման մասին» 2020թ. փետրվարի 13-ի ՀՕ-92-Ն օրենքը։

Մասնավորապես, արգելվում է ծխախոտային արտադրատեսակների սպառողական տարաների վրա պատկերել ապրանքանիշի գույները, պատկերները, կորպորատիվ «լոգոները» և արտադրողին նույնականացնող այլ նշան (պատկեր) (այսուհետ՝ միատեսակ փաթեթավորմամբ ծխախոտային արտադրատեսակներ): 

Միատեսակ փաթեթավորմամբ ծխախոտային արտադրատեսակների տեխնիկական կանոնակարգը պարտադիր սահմանում է՝

1) սպառողական տարայի վրա ապրանքանիշի անվան և արտադրանքի տեսակի անվանման մասին և արտադրողի վերաբերյալ տեղեկատվության նշումների առավելագույն երկարության միավորը.

2) սպառողական տարայի վրա սպառողին մոլորեցնող բառերի կամ գույների օգտագործման բացառմանն ուղղված կարգավորումները.

3) սպառողական փաթեթի վրա բառերի կամ նշանների տառատեսակին, չափին, դրանց տեղակայմանը ներկայացվող պահանջները.

4) ծխախոտային արտադրատեսակի անվտանգության և առողջության ապահովման համար անհրաժեշտ այլ պահանջներ:

Օրենքի այս ենթակետն ուժի մեջ պետք է մտներ 2024թ. հունվարի 1-ից, սակայն, քանի որ կար հակասություն ներպետական և միջազգային իրավական կարգավորումների միջև, Առողջապահության նախարարությունը մշակել է ծխախոտային արտադրատեսակների միատեսակ փաթեթավորմանը ներկայացվող պահանջները և Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովին է ներկայացվել «Ծխախոտային արտադրանքի մասին տեխնիկական կանոնակարգում» (ՄՄ ՏԿ 035/2014) համապատասխան փոփոխությունների առաջարկը։

Նախարարությունը նշում է, որ նշված առաջարկի վերաբերյալ այս պահին դեռևս չեն ստացվել ԵԱՏՄ 2 պետությունների դիրքորոշումները, բայց ակտիվ աշխատանքներ են իրականացնում ԵԱՏՄ անդամ պետությունների Առողջապահության նախարարությունների հետ։ 

«Հարկ է նշել նաև, սույն թվականի հունիս ամսին ՀՀ Առողջապահության նախարարության նախաձեռնությամբ, այս հարցի քննարկման նպատակով, հանդիպում է կազմակերպվել ԵԱՏՄ անդամ պետությունների Առողջապահության նախարարությունների ներկայացուցիչների, ԱՀԿ ներկայացուցիչների մասնակցությամբ։ Ընդ որում, առցանց եղանակով հանդիպմանը մասնակցել են նաև Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի ներկայացուցիչները։ Ներկայումս աշխատանքները ակտիվորեն շարունակվում են, սակայն քանի դեռևս ԵԱՏՄ բոլոր անդամ պետությունները դիրքորոշում չեն ներկայացրել և փաստացի առկա է հակասություն ներպետական և միջազգային իրավական կարգավորումների միջև, օրենքում փոփոխություն կատարելու անհրաժեշտություն է առաջացել»,- հատված նախագծի հիմնավորումից։

Այդ պատճառով ԱՆ մշակել է նախագիծ, որի ընդունման արդյունքում ծխախոտային արտադրատեսակների միատեսակ փաթեթավորման ներդրումը հնարավոր կդառնա ԵԱՏՄ տեխնիկական կանոնակարգերով միատեսակ փաթեթավորմանը վերաբերող իրավական կարգավորումներ սահմանելուց հետո։

Նախագիծը կապված է Կառավարության 2022թ. հուլիսի 14-ի՝ «Ծխախոտային արտադրատեսակների, ծխախոտային արտադրատեսակների փոխարինիչների օգտագործման դեմ պայքարի ծրագիրը» և 2022-2026թթ. միջոցառումների ցանկը հաստատելու մասին N 1058-Լ որոշման հավելված 2-ի 5․1-ին կետի հետ։

Նախագծի ընդունմամբ բյուջեում ծախuերի և եկամուտների էական ավելացում կամ նվազեցում չի նախատեսվում: