Վերջին տարիներին նկատվում է դեռահասների շրջանում ինքնավնասող վարքագծի դեպքերի աճ, ինչը լուրջ մտահոգություն է հոգեկան առողջության ոլորտում։ Առողջապահության նախարարությունն անդրադառնում է պատճառներին, ախտանշաններին և աջակցման ուղիներին։ 

Ի՞նչ է ինքնավնասող վարքագիծը

Ինքնավնասումը մարմնին միտումնավոր վնաս հասցնելու գործողություն է` առանց ինքնասպանության միտումների։
Ամենահաճախ հանդիպող ձևերն են.

• կտրվածքները,
• այրվածքները,
• այլ տեսակի ֆիզիկական վնասվածքները։

Այս վարքագիծը հաճախ ծառայում է որպես հուզական ցավը, սթրեսը կամ դատարկության զգացողությունը հաղթահարելու մեխանիզմ։

Պատճառներ և ռիսկի գործոններ

Ինքնավնասող վարքագծի հիմնական պատճառներն են․

• զգացմունքների կառավարման դժվարությունները, հատկապես` սթրեսային կամ կոնֆլիկտային իրավիճակներում,
• հոգեկան խանգարումներ՝ դեպրեսիա, անհանգստության խանգարումներ,
• տրավմատիկ փորձառություններ՝ բռնություն, բուլինգ, մտերիմ մարդու կորուստ:

Ծնողներն ու մանկավարժները պետք է ուշադրություն դարձնեն հետևյալ ախտանշաններին․

• անհասկանալի կտրվածքներ, այրվածքներ կամ կապտուկներ,
• տաք եղանակին երկարաթև հագուստի մշտական կրում,
• մեկուսացում, փակվածություն, հետաքրքրությունների կորուստ,
• հաճախակի տրամադրության փոփոխություններ, գրգռվածություն, դեպրեսիվ վիճակ,
• բարկության, դատարկության կամ անզորության զգացումներ:

Ինչպե՞ս աջակցել դեռահասին.

• բաց երկխոսություն՝ զրուցե՛ք երեխայի հետ առանց մեղադրանքների,
• մասնագետի օգնություն՝ հոգեբանի կամ հոգեբույժի խորհրդատվությունը կօգնի բացահայտել վարքի պատճառները և մշակել օգնության ծրագիր,
• անվտանգ միջավայրի ստեղծում՝ ընտանիքում ձևավորե՛ք վստահության մթնոլորտ, խուսափե՛ք քննադատությունից և ճնշումից,
• տեղեկացվածություն՝ ուսումնասիրե՛ք ինքնավնասող վարքագծի վերաբերյալ նյութեր երեխայի վիճակը ավելի լավ հասկանալու համար։