Երեխաների շրջանում դեղորայքից և կենցաղային քիմիական նյութերից թունավորման դեպքերը 2026թ. առաջին կիսամյակում զգալիորեն աճել են։ Այս մասին այսօր հայտնել է Առողջապահության նախարար Անահիտ Ավանեսյանը։

Նախարարը նշել է, որ 2026թ.-ի առաջին վեց ամիսներին դեպքերն աճել են 81,3%-ով.  գրանցվել է 464 դեպք նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի 256-ի համեմատ։

Ա. Ավանեսյանը հորդորել է ծնողներին և երեխաների խնամքով զբաղվող ընտանիքի անդամներին դեղորայքն ու կենցաղային քիմիական նյութերը պահել երեխաների համար անհասանելի վայրերում.

«Խնդրում եմ ձեզ, ծախսե’ք 3 րոպե ժամանակ և հեռացրե’ք երեխաների հասանելիության դաշտից կենցաղային քիմիան և դեղորայքը»,- ասել է Ավանեսյանը։

Նրա խոսքով՝ հատկապես կարևոր է դեղերն ու քիմիական նյութերը պահել փակ դարակներում կամ բարձր, երեխաների համար անհասանելի վայրերում։

«Բոլոր դեղերը և կենցաղային քիմիայի պարագաները տարեք հեռու, փակ դարակներում տեղավորեք այս ապրանքները»,- նշել է նախարարը։

Ավանեսյանը նաև ընդգծել է, որ վտանգը կարող է առաջանալ ոչ միայն երեխաների համար նախատեսված դեղերի կամ նյութերի դեպքում։ Նա խորհուրդ է տվել երեխաներից հեռու պահել ընտանիքի մյուս անդամների կողմից օգտագործվող դեղերը.

«Եթե խմում եք որևէ դեղ՝ քրոնիկ հիվանդության դեմ՝ տատիկ, պապիկ, հայրիկ, մայրիկ, պահե’ք դրանք փակ դարակում, պայուսակում մի տեղավորեք, էնպես, որ դա հասանելի լինի երեխաներին»,- ասել է նա։

Նախարարը անդրադարձել է նաև կենցաղային քիմիական նյութերին՝ մասնավորապես լվացող միջոցներին, որոնք ևս պետք է պահվեն փակ և երեխաների համար անհասանելի վայրերում։

Ավանեսյանը նշել է, որ թունավորումների և վնասվածքների ընդհանուր թվի աճի պայմաններում առաջին կիսամյակում մահացության դեպքերի կայունացում է արձանագրվել՝ դա կապելով բժիշկների և մյուս գերատեսչությունների համակարգված աշխատանքի հետ։

Միևնույն ժամանակ նա ընդգծել է, որ ընտանիքները չպետք է հույսը դնեն միայն բժշկական համակարգի վրա.

«Պետք չէ ապավինել այս ուժերին, պետք է հետևել անվտանգության կանոններին»,- ասել է առողջապահության նախարարը։

Նա քաղաքացիներին կոչ է արել  ստուգել տանը պահվող դեղերի և կենցաղային քիմիական նյութերի տեղը և անհրաժեշտության դեպքում տեղափոխել դրանք երեխաների համար անհասանելի վայր։

«Մենք մեր երեխաներին շատ ենք սիրում, դրա համար խնդրում եմ այդ սերն էլ արտահայտենք անվտանգության կանոններին հետևելով»,- նշել է Ավանեսյանը։

Сообщение Մեկ տարում 81%-ով աճել են երեխաների թունավորման դեպքերը դեղորայքից և կենցաղային քիմիայից. Ա.Ավանեսյան появились сначала на anvtangsnund.am.

Ըստ այդմ` արձանագրվել է, որ Լոռու մարզի Ճոճկան համայնքում գործող անհատ ձեռնարկատեր Մերուժան Ասլանյանին պատկանող հանրային սննդի օբյեկտում («Lori Peak» միջոցառումների անցկացման վայր) հուլիսի 26-ին անցկացվել է միջոցառում (հարսանիք), որից մի քանի ժամ հետո մասնակիցների մոտ ի հայտ են եկել թունավորման ախտանիշներ։

Թունավորվածներից 15-ը հոսպիտալացվել են Նոյեմբերյան քաղաքի, իսկ 6-ը՝ Ալավերդու բժշկական կենտրոն։

Տեսչական մարմնի տեսուչները, անմիջապես արձագանքելով ահազանգին, նույն օրը վերահսկողական միջոցառումներ են սկսել «Lori Peak» հանրային սննդի օբյեկտում: Առկա կերակրատեսակներց կատարվել է նմուշառում և ներկայացվել լաբորատոր հետազոտության:

Արդյունքները կհրապարակվեն:

Մինչ այդ, վերահսկողության արդյունքում հայտնաբերվել են նաև սանիտարահիգիենիկ նորմերի կոպիտ խախտումներ, մասնավորապես՝

• սանհանգույցի դուռը բացվում է անմիջապես խոհանոցի մեջ
• խոհանոցի պատերի որոշ հատվածներ հարթ չեն, չեն պահվում նորոգ վիճակում, պատրաստված չեն անջրանցիկ, լվացվող, ախտահանվող, ոչ թունավոր նյութերից,
• սննդամթերքի հետ անմիջական շփման մեջ գտնվող մակերևույթները՝ սեղանների, սառնարանի դարակաշարերը, պատրաստված չեն հարթ, մաքրվող, ախտահանվող, քայքայամաշման (կոռոզիայի) չենթարկվող նյութերից:

Տեսչական մարմնի ղեկավարի որոշմամբ՝ հանրային սննդի օբյեկտի արտադրական գործունեությունը կասեցվել է, սահմանվել է խախտումները վերացնելու ժամկետ

։

։

Կարդացեք նաև՝

• Սննդային թունավորումներն ամռանը. որոնք են, ինչ նախանշաններ ունեն, ինչպես խուսափել

Сообщение 21 մարդ թունավորվել է «Lori Peak»-ում հարսանիքից հետո появились сначала на anvtangsnund.am.

Առողջապահության նախարարությունը հայտնում է, որ նախորդ տարի` 2025թ.ին  արձանագրված 75 դեպքերի համաճարակաբանական վերլուծությունը վկայում է, որ թունաքիմիկատներից թունավորման դեպքերի պատճառ են հանդիսացել քիմիական նյութերի և թունաքիմիկատների ոչ պատշաճ պահպանումը, բնակչի կամ ծնողի անուշադրությունը կամ անփութությունը, անհատական պաշտպանության միջոցներ չկիրառելը և այլն:

Թունավորման դեպքերի 37%-ը գրանցվել է կանանց, 63%-ը՝ տղամարդկանց մոտ։

Թունավորումներից խուսափելու նպատակով ԱՆ Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման ազգային կենտրոնը հորդորում է.

• քիմիական նյութերը և թունաքիմիկատները պահել բարձր տեղում` սկզբնական փաթեթավորմամբ, հատուկ տարածքում, փակվող տուփերում, երեխաների համար անհասանելի վայրում,
• թույլ չտալ երեխային խաղալ քիմիական նյութերի և թունաքիմիկատների փաթեթներով,
• կարդալ քիմիական նյութերի և թունաքիմիկատների հրահանգները և տեղյակ լինել դրանց վտանգի մասին,
• միշտ, հատկապես` փակ տարածքներում, օգտագործել ամբողջական պաշտպանիչ հանդերձանք՝ դիմակ, ձեռնոց, ակնոց և հատուկ հագուստ,
• աշխատանքի ընթացքում չհանել պաշտպանիչ հանդերձանքը, նույնիսկ կարճ ժամանակով,
• աշխատանքից հետո պարտադիր լվանալ ձեռքերը և դեմքը,
• պաշտպանիչ հանդերձանքը պահել առանձին և լվանալ մյուս հագուստներից առանձին:

։

։

Տես նաև՝

• Քաղցկեղածին թունաքիմիկատներ միրգ-բանջարեղենում. ինչ է մեր «առողջ» ափսեի մեջ

• Թունաքիմիկատները սննդում․ ինչ հիվանդություններ են առաջացնում, ովքեր են խոցելի, ինչպես նվազեցնել ռիսկերը

• «Մեր սերունդները, որ օգտագործում են այս թունաքիմիկատները, հիվանդ մարդիկ են դառնալու». ուռուցքաբան

• Ժամկետանց թունաքիմիկատներ, թերի վերահսկողություն, անկանոն կիրառում. ինչ է պատմում Գյուղատնտեսության նախկին փոխնախարարը

Сообщение 2025-ին գրանցվել է թունաքիմիկատներից թունավորման 75 դեպք появились сначала на anvtangsnund.am.

Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմինը տեղեկացնում է, որ  ՍԱՏՄ Լոռու մարզային կենտրոնի տեսուչներն արձագանքել են ահազանգին։ Վերահսկողական միջոցառումներով պարզվել է, որ տուժած քաղաքացիները սնվել են Վանաձորի կենտրոնական շուկայի տարածքում գործող անհատ ձեռնարկատեր Ռուդիկ Ալավերդյանին պատկանող հանրային սննդի կետում: 

Առկա սննդամթերքից վերցվել են նմուշներ և տրվել լաբորատոր փորձաքննության: 

Վերահսկողության ընթացքում պարզվել է նաև, որ այս օբյեկտն աշխատում է սահմանված սանիտարահիգիենիկ նորմերի խախտումներով:

Հանրային սննդի կետի արտադրական գործունեությունը կասեցվել է: Լաբորաոր փորձաքննության արդյունքների մասին կհրապարակվի լրացուցիչ:

Сообщение 10 հոգի թունավորվել է Վանաձորի սննդի կետում. մթերքն ուղարկվել է փորձաքննության появились сначала на anvtangsnund.am.

Հիշեցնենք, որ հուլիսի 6-ին Գորիսի Շինուհայր գյուղում թունավորվել էր 7-հոգանոց ընտանիք (5 երեխա, հայրը և մայրը)։ Երեխաներից 4-ամյա աղջիկը տեղափոխվել էր հիվանդանոց «կլինիկական մահ» ախտորոշմամբ, իսկ 9-ամյա երեխային էլ ռեանիմոբիլով էին տեղափոխել «Մուրացան» համալսարանական հիվանդանոց։

2024 թ. հուլիսի 6-ին ՀՀ ՔԿ Սյունիքի մարզային քննչական վարչության Գորիսի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 412-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով նախաձեռնվել է քրեական վարույթ, կատարվում է նախաքննություն:

ՍԱՏՄ-ն, մասնավորապես, նշում է, որ նույն օրը Գորիս քաղաքի խանութներից մեկից և Շինուհայր գյուղի խանութից կատարվել են նմուշառումներ այն մթերքներից, որոնք գնել և օգտագործել էին «սննդային թունավորում» նախնական ախտորոշմամբ հիվանդանոց տեղափոխված ընտանիքի անդամները:

Ըստ այդմ՝ լաբորատոր հետազոտության են հանձնվել ռուսական արտադրության սառեցված հավի սրունք, հավի մսով կոտլետ, կրակովսկի տեսակի երշիկ և ռուսական արտադրության ցորենի ալյուր սննդատեսակները:

«Համաձայն փորձաքննության արդյունքների՝ բրոյլեր տեսակի սառեցված հավի սրունքի նմուշում հայտնաբերվել են ախտածին ա/թ սալմոնելաներ (արտադրող և մատակարար՝ «ՍՊԿ Կուրնիկով» ՍՊԸ, Սարատովի թռչնակոմբինատ, արտադրված 10.04.2024թ, պիտանիության ժամկետը՝ 10.01.2025թ.), իսկ «Հոմ ֆուդ» ապրանքանիշի հավի մսով կոտլետը ՄԱՖԱնՄՔ (մեզոֆիլ աէրոբ և ֆակուլտատիվ անաէրոբ մանրէներ) ցուցանիշով չի համապատասխանել ԵԱՏՄ տեխնիկական կանոնակարգի պահանջներին (արտադրող՝ Ա/Ձ Սամսոն Ավագյան, Սյունիքի մարզ, արտադրված 25.05.2024թ, պիտանիության ժամկետը 120 օր)»:

Հատված՝ ՍԱՏՄ հաղորդագրությունից

Լաբորատոր փորձաքննության արդյունքները կտրամադրվեն նախաքննական մարմնին:

Տեսչական մարմինը հետագծելիությամբ կիրականացնի վերահսկաողական միջոցառումներ: Արդյունքները կհրապարակվեն:

Сообщение Սալմոնելա և ՄԱՖԱՄ. ՍԱՏՄ-ն փորձաքննել է Շինուհայրում թունավորված ընտանիքի օգտագործած մթերքներից появились сначала на anvtangsnund.am.

● Աննա Սարգսյան

Ամառը ոչ միայն տաքը վայելելու, այլև սննդի նկատմամբ ավելի ուշադիր լինելու եղանակ է. ջերմաստիճանը բարձրանալուն զուգահեռ՝ մանրէները արագ են բազմանում, ինչն էլ իր հերթին մեծացնում է սննդային թունավորումների վտանգը։ Հետևաբար, շատ կարևոր է իմանալ, թե ինչպես պատրաստել և պահել սնունդը, որպեսզի շարունակեք վայելել ամառը՝ առանց առողջությունը վնասելու։

Ամռանն առավել տարածված սննդային թունավորումների պատճառներից են՝

• Սալմոնելան
• Էշերիխիա Կոլին (E. Coli)՝ աղիքային ցուպիկը
• Կամպիլոբակտերը
• Լիստերիան

Սալմոնելլան սննդային թունավորման հաճախ հանդիպող մանրէներից է։ Սալմոնելայով թունավորման ախտանիշներից են՝ սրտխառնոցը, փսխումը, փորլուծությունը, որովայնի ցավն ու ջերմությունը: Սալմոնելան բազմանում է տաք պայմաններում, հատկապես՝ ամռանը: Այն հաճախ կարելի է հանդիպել ձվի, վատ եփած մսի (հատկապես՝ թռչնի), չպաստերիզացված կաթի և կաթնամթերքի այլ տեսակների մեջ:

Escherichia coli-ն (E. Coli) աղիքային մանրէ է, որը կարող է առաջացնել տարբեր հիվանդություններ՝ սկսած թեթև փորլուծությունից, վերջացրած՝ լուրջ բարդություններով, ինչպիսիք են՝ հեմոլիտիկ-ուրեմիկ համախտանիշը (HUS): E. coli-ն կարող է հանդիպել վերամշակված մսում, հատկապես՝ հորթի և տավարի մսում, ինչպես նաև՝ խաչաձև աղտոտված մթերքներում, ինչպիսիք են՝ աղցանները, մրգերը և բանջարեղենը:

Հեմոլիտիկ-ուրեմիկ համախտանիշ (ՀՈՒՀ), արյան հիվանդությունների խումբ, որը բնութագրվում է հետևյալ եռյակով՝ հեմոլիտիկ անեմիա, սուր երիկամային անբավարարություն և թրոմբոցիտների դեֆիցիտ (թրոմբոցիտոպենիա)։
Սկզբնական ախտանիշներն են՝ արյունային փորլուծությունը (դիարեա), տենդը, փսխումը և ընդհանուր թուլությունը։

Կամպիլոբակտերը (Campylobacter) ևս հաճախ աղեստամոքսային տրակտի վարակների պատճառ է դառնում: Ախտանիշներն են՝ փորլուծությունը, որովայնի ցավն ու ջերմությունը: Կամպիլոբակտերը հաճախ հանդիպում է ոչ պատշաճ պահվող մսի (հատկապես՝ թռչնամսի), վերամշակված մսի և խաչաձև աղտոտված մթերքների մեջ, ինչպիսիք են՝ աղցանները և հում բանջարեղենը:

Լիստերիան ևս կարող է լուրջ աղեստամոքսային հիվանդություններ առաջացնել, հատկապես վտանգավոր է հղիների, նորածինների, տարեցների և թուլացած իմունային համակարգ ունեցող մարդկանց համար: Լիստերիայով վարակման ախտանիշներից են՝ ջերմությունը, գլխացավը, մկանային ցավը, սրտխառնոցն ու փորլուծությունը: Եթե ​​վարակը լուրջ է, կարող են առաջանալ այնպիսի բարդություններ, ինչպիսիք են՝ սեպսիսը և մենինգիտը:

Լիստերիան հաճախ հանդիպում է կաթնամթերքի (օրինակ՝ որոշ պանիրների և չպաստերիզացված կաթի), ոչ պատշաճ պահվող բանջարեղենի և մսի, հատկապես՝ պատրաստի կամ վատ եփած մսի մեջ:

Այս մանրէներից և դրանցով պայմանավորված հիվանդություններից խուսափելու համար կարևոր են առաջին հայացքից պարզ թվացող, բայց երբեմն անուշադրության մատնվող մի քանի կետեր. օրինակ,  ճիշտ ջերմային պայմաններում պահել և պատրաստել սնունդը, հետևել ձեռքերի և մակերեսների մաքրությանը, ժամկետներին և այլն։

Հիմա, մի քիչ ավելի մանրամասն։

Ինչպես ճիշտ պատրաստել և պահպանել սնունդը

Սննդի անվտանգության ապահովումն էապես կախված է ճիշտ պատրաստման և պահպանման եղանալներից։ Հետևելով միջազգային հեղինակավոր կազմակերպությունների, ինչպիսիք են Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը (ԱՀԿ), ԱՄՆ-ի Սննդի և դեղերի վարչությունը (FDA) և Սննդի անվտանգության եվրոպական գործակալություն (EFSA), խորհուրդներին՝ կարող ենք նվազեցնել սննդային թունավորման ռիսկերը և ապահովել առողջ ու անվտանգ սննդակարգ։

Հիմնական սկզբունքներ

1. Սննդի պահպանումը. Պահպանեք սննդամթերքը սառնարանում՝ 4°C կամ ավելի ցածր ջերմաստիճանում։ Սա վերաբերում է հատկապես մսամթերքին, կաթնամթերքին, ձկնամթերքին: Հաճախակի օգտագործվող բանջարեղենը և մրգերը, որոնք հեշտությամբ կարող են փչանալ, նույնպես պետք է պահվեն սառնարանում:
2. Պատրաստում. Տարբեր տեսակի սնունդ ունի տարբեր անվտանգ ջերմաստիճաններ, որոնք պետք է պահպանել՝ սննդային թունավորման ռիսկը նվազեցնելու համար: Օգտագործեք սննդի ջերմաչափ՝ հետևելու, որ մթերքները պատրաստվեն համապատասխան ջերմաստիճանում։
   Օրինակ՝
   • Հավի միս. Ներքին ջերմաստիճանը պետք է լինի 74°C:
   • Խոզի միս. Անվտանգ է, երբ ներքին ջերմաստիճանը հասնում է 63°C:
   • Աղացած միս (բուրգերներ, կոլոլակներ): Պետք է պատրաստել մինչև 71°C:
   • Ձուկ. Ներքին ջերմաստիճանը պետք է լինի առնվազն 63°C:
3. Սննդային մնացորդների օգտագործում. Նորից տաքացնելուց առաջ, համոզվեք, որ դրանք տաքացնում եք առնվազն 74°C՝ խուսափելու հնարավոր վտանգավոր մանրէների առկայությունից։
4. Սանիտարական պայմաններ.  Սննդամթերքի պատրաստման ընթացքում կարևոր է պահպանել մաքրությունը՝ լվանալ ձեռքերը, օգտագործելով մաքուր սպասք և խուսափել փոխադարձ աղտոտումից։ Պատրաստելիս միսը մյուս մթերքներից առանձին պահեք։
5. Ժամկետների պահպանում. Ստուգե’ք մթերքների վերջնաժամկետները և խուսափե’ք օգտագործել դրանց ժամկետը լրացած մթերքները (նման ճակատագրի հատկապես արժանանում է ժամկետանց կաթնամթերքը)։
6. Սառեցնող տոպրակներ օգտագործեք. Բացօթյա ժամանցի դեպքում օգտագործեք սառեցնող տոպրակներ կամ սառնարանային պայուսակներ։

Հետևելով այս պարզ խորհուրդներին՝ կարող եք նվազեցնել սննդային թունավորման սեզոնային ռիսկերն ու վայելել ամառը:

Նյութը պատրաստվել է ԱՀԿ-ի (Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպություն), FDA-ի (ԱՄՆ Սննդի և դեղերի վարչություն) և EFSA-ի (Սննդի անվտանգության եվրոպական գործակալություն) պաշտոնական խորհուրդների և գիտական հետազոտությունների հիման վրա։

Сообщение Սննդային թունավորումներն ամռանը. որոնք են, ինչ նախանշաններ ունեն, ինչպես խուսափել появились сначала на anvtangsnund.am.