Կառավարությունը երկարաձգել է հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր պարունակող դեղերի համար էլեկտրոնային դեղատոմսի պահանջը՝ 2025թ. հուլիսի 1-ի փոխարեն ժամկետ սահմանելով սեպտեմբերի 1-ը։ Որոշումն ընդունվել է Կառավարության հունիսի 26-ի նիստում։ 

Նախագիծը մշակվել է Առողջապահության նախարարության Դեղորայքային քաղաքականության և բժշկական տեխնոլոգիաների վարչության կողմից:

«Հաշվի առնելով, որ էլեկտրոնային դեղատոմսով գրման ու բաց թողնման գործընթացը Հայաստանում իրականացվում է առաջին անգամ, ուստի ծրագրի առաջին փուլի ներդրման գործընթացի նկատմամբ պատշաճ վերահսկողություն իրականացնելու, հնարավոր ռիսկերից խուսափելու, խնդիրները վերլուծելու, կատարելագործելու նպատակով, առաջարկվում է երկարաձգել դեղատոմսով բաց թողնվող այլ դեղերի մասով էլեկտրոնային դեղատոմսերի գրման ու բացթողման գործընթացը և ներդնել փուլային կարգով»,- ասված է որոշման հիմնավորման մեջ։

Օրեր առաջ խնդրի մասին ահազանգել էր «Անկախ դեղատների ասոցացիան»՝ նշելով, որ դեղատները 2024թ. մարտի 1-ից սկսած մինչ օրս տուգանվում են, քանի որ դեղերը բաց են թողնվում առանց էլեկտրոնային դեղատոմսերի։

«Դեղատնային կազմակերպությունները պնդում են, որ «ԱՐՄԵԴ» համակարգը չի աշխատում, և բժիշկները չեն գրում էլեկտրոնային դեղատոմսեր, բայց գրում են թղթային տարբերակով, որոնց հիման վրա հիվանդների տրամադրվում է դեղերը։

Արդյունքում, Տեսչական մարմինը (նկատի ունի Առողջապահական և աշխատանքի տեսչական մարմինը, հեղ.), բացարձակ չընդունելով դեղատների ներկայացրած փաստարկները և թղթային դեղատոմսերը, այնուամենայնիվ,  միլիոնավոր ՀՀ դրամների հասնող տուգանքներ է կիրառում դեղատների պատասխանատուների նկատմամբ՝ տանելով սննկացման։

Մեկ տարուց ավելի է այս իրավիճակը չի կարգավորվում, իսկ տուգանքների կիրառումը շարունակվում է։ Ստացվում է օրենքը և որոշում նախատեսված է եղել միայն տուգանք կիրառելու համար»,- նշված էր Անկախ դեղատների ասոցացիա»-ի տարածած հայտարարությունում։

Հիշեցնենք նաև, որ Առողջապահության նախարարությունը նաև նոր նախագիծ է դրել հանրային քննարկման, որով առաջարկում է խստացնել դեղատոմսով դեղերի իրացման վերահսկողությունը՝ սահմանելով տուգանքներ ինչպես դեղատների, այնպես էլ՝ բժշկական հաստատությունների ղեկավարների համար։ Ընդ որում, ըստ այդ նախագծի՝ դեղերն առանց դեղատոմսի վաճառելու դեպքում կարող է կիրառվել մինչև 10 մլն դրամ տուգանք։

Անդրադառնալով նախագծին՝ «Անկախ դեղատների ասոցացիան» արձանագրել է, որ մեկ տարուց ավելի ժամանակահատվածում «ԱՐՄԵԴ» համակարգը պատշաճ չի գործում տարբեր պատճառներով, բայց արդյունքում տուգանելու են առողջապահական մասնագիտական կազմակերպությունների պատասխանատու անձանց։

«Հարց է առաջանում պետական պաշտոնյաները կամ աշխատակիցները, ովքեր մշակել և նախաձեռնել են այս չգործող կարգերի ներդումը և կիրառումը, արդյո՞ք որևէ պատասխանատվություն չեն կրում։

Միթե այս ժամանակահատվածում լիազոր մարմինը,  որևէ  վերլուծություն չի իրականացրել առ այն, որ վարչարարությամբ, տուգանքներով կամ տուգանքների ավելացմամբ կամ պատասխանատուների ավելացմամբ  առկա  խնդիրը չի կարգավորվելու, չի լուծվելու»,- ասված է «Անկախ դեղատների ասոցացիա»-ի հայտարարությունում։

Сообщение Էլեկտրոնային դեղատոմս չկա, տուգանք կա. հոգեմետ դեղերի էլեկտրոնային դեղատոմսի պահանջը երկարացվել է  появились сначала на anvtangsnund.am.

Առողջապահության նախարարությունը օրենքի նոր նախագծով առաջարկում է խստացնել դեղատոմսով դեղերի իրացման վերահսկողությունը՝ սահմանելով տուգանքներ ինչպես դեղատների, այնպես էլ՝ բժշկական հաստատությունների ղեկավարների համար։ Մասնավորապես, առաջարկվում է փոփոխություններ կատարել «Դեղերի մասին» օրենքում և տուգանք սահմանել առանց դեղատոմսի դեղերը բաց թողնելու յուրաքանչյուր իրացման դեպքով։ Բացի այդ, նախարարության առաջարկով բժշկական կազմակերպության ղեկավարը կպարտավորվի հսկողություն իրականացնել դեղատոմսերը ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված կարգով դուրս գրելու նկատմամբ։

Նախագիծը հանրային քննարկմանն է դրվել e-draft.am հարթակում։ Ուժի մեջ մտնելու համար, այն դեռ պետք է ընդունվի Ազգային ժողովում։

Դեղատոմսով բաց թողնվող դեղերն առանց դեղատոմսի կամ ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված պահանջներին չհամապատասխանող ձևաթղթերի վրա դուրս գրված դեղատոմսերով իրացնելու դեպքում կսահմանվի տուգանք՝

• մինչև 5 իրացման յուրաքանչյուր դեպքի համար` սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով, այսինքն՝ յուրաքանչյուրի համար 5000 դրամ,
• 5 և ավելի իրացման յուրաքանչյուր դեպքի համար` սահմանված նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի չափով՝ 10 000 դրամ, բայց ոչ ավելի, քան սահմանված նվազագույն աշխատավարձի տասհազարապատիկը՝ 10 մլն դրամը։

Բացի այդ, տուգանք կսահմանվի նաև ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված պահանջներին չհամապատասխանող ձևաթղթերի վրա դեղատոմսեր դուրս գրելու կամ դեղատոմսով բաց թողնվող դեղերի համար դեղատոմս դուրս չգրելու համար։

Մինչև 5 դեղատոմսի դեպքում տուգանքը կլինի սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հնգապատիկի չափով՝ 5000 դրամ, 5 և ավելի դեղատոմսի դեպքում` սահմանված նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի չափով՝ 10 000 դրամ, բայց ոչ ավելի, քան սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրհիսնապատիկը՝ 250 000 դրամը։

Դեղատոմսերն օրենսդրությամբ սահմանված կարգով դուրս գրելու նկատմամբ բժշկական հաստատության ղեկավարի կամ նրա կողմից նշանակված պաշտոնատար անձի կողմից հսկողություն չիրականացնելը կամ ոչ պատշաճ իրականացնելը, որը հանգեցրել է բժշկի կողմից օրենսդրությամբ սահմանված պահանջներին չհամապատասխանող ձևաթղթերի վրա դեղատոմսեր դուրս գրելուն կամ դեղատոմսով բաց թողնվող դեղերի համար դեղատոմս դուրս չգրելուն՝ կտուգանվի՝ յուրաքանչյուր դուրս չգրված կամ օրենսդրությամբ սահմանված պահանջներին չհամապատասխանող ձևաթղթով դուրս գրված դեղատոմսի համար՝

• մինչև 5 դեղատոմսի դեպքում` սահմանված նվազագույն աշխատավարձի տասնապատիկի չափով՝ 10 000 դրամ,
• 5 և ավելի դեղատոմսի դեպքում` սահմանված նվազագույն աշխատավարձի քսանապատիկի չափով` 20 000 դրամ, բայց ոչ ավելի, քան սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկը՝ 500 000 դրամը:

Առողջապահության նախարարության առաջարկով՝ միաժամանակ հանվում է վերոնշյալ արարքները մեկ տարվա ընթացքում կրկին կատարելու համար օրենսգրքով սահմանված առավել խիստ (կրկնապատիկի չափով) վարչական պատասխանատվության միջոցը:

Գործող կարգավորումների համաձայն` վարչական պատասխանատվություն նախատեսված էր միայն ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված պահանջներին չհամապատասխանող ձևաթղթերի վրա դեղատոմսեր գրելու համար: Ինչպես նաև վարչական պատասխանատվությունը սահմանված էր յուրաքանչյուր անվանմամբ դեղի դուրս գրման և իրացման դեպքի համար:

«Հիմք ընդունելով այն հանգամանքը, որ գործող կարգավորումների համաձայն վարչական պատասխանատվություն է նախատեսված դեղատոմսով բաց թողնվող դեղերն առանց դեղատոմսի կամ ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված պահանջներին չհամապատասխանող ձևաթղթերի վրա դուրս գրված դեղատոմսերով իրացնելու համար, նախագծով առաջարկվում է պատասխանատվության ենթարկել ոչ թե յուրաքանչյուր անվանմամբ դեղի իրացման համար, այլ յուրաքանչյուր իրացման դեպքով»,- նշված է նախագծի հիմնավորման մեջ։

Сообщение Դեղերն առանց դեղատոմսի վաճառելու դեպքում կարող է կիրառվել մինչև 10 մլն դրամ տուգանք. օրենքի նախագիծ появились сначала на anvtangsnund.am.